ՄԱՏԵՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն

Հայկական ցեղասպանությունը

Անգլերեն լեզվով գրքերի համառոտ ցուցակ` չորս առընթեր փուլերի վերաբերյալ

Հայկական ցեղասպանության մասին բանավոր և գրավոր վկայությունների ներկայացումը

Լոնդոն

Մեծ Բիտանիայի Ներկայացուցիչների Պալատի Մեծ Դահլիճ

24 ապրիլի 2007 թվական
Երկրորդ հրատարակություն ©
Ըստ
Թ. Ս. Քահվեի

Արարատ Ժառանգություն

Լոնդոն

2007

 


1.            ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԵՐԳ

Այս փուլն ընդգրկում է կոտորածների ժամանակահատվածները, և հիմնականում վերաբերում է 1894–97 և 1909 թվերին: Ցուցակում ընդգրկված որոշ վերնագրեր մատնանշում են ավելի վաղ շրջանում կնքված միջազգային պայմանագրերի, որ չկարողացան պաշտպանել հայերին: Այս ժամանակաշրջանի վերաբերյալ միայն քիչ թվով աշխատություններ ենք ընդգրկել:

 

 

2.  ԱՌԱՋՆԱՅԻՆ ՓՈՒԼ

Ընդգրկում է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները` 1915-18թթ.: Ներկայացված վերնագրերի մեծ մասը այս փուլին է վերաբերում:  Աշխարհագրական տեսանկյունից, այս փուլը վերաբերում է հետևյալ տարածքներին.

-               Հայկական պլատֆորմ, հիմնականում` արևմտյան մասը,

-               Փոքր Ասիա, որ նաև կոչվում է Անատոլիա և ներառնում է Կիլիկիան

-               Հյուսիսային Քուրդիստան, որ ներառնում է ասորական տարածքները

-               Հյուսիս-արևմտյան Իրան

-               Արևելյան Թրակիան Եվրոպայում

-               Սիրիական և Մեսոպոտամիական անապատները:

Սև Ծովի Պոնտիական շրջանները բավականին տուժեցին հաջորդ ժամանակաշրջանում:

 

3.            ԱՎԱՐՏԱԿԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾ

Ընգրկում է  1919 – 22 թվականները: Նախորդ բաժինների հետ համեմատ, այս ժամանակահատվածին վերաբերող ավելի քիչ գրքեր ենք ներկայացրել: Ներկայացված վերնագրերից մի քանիսն են միայն, որ առնչվում են Օսմանյան ազգային ինքնության աստիճանաբար անհետացմանը և ռասիստ-ազգայնական գաղափարախոսության` Թուրքիզմի, և դրա ծավալողական հասկացության` Թուրանիզմ - Պանթուրքիզմի առաջացմանը, որ շատ բնորոշ էր 1908 թվականից ի վեր:  Չնայած ծավալողական հասկացությունը ակնառու կերպով ներկա էր նախորդ փուլում, Թուրքիզմը, այնուամենայնիվ, հստակորեն կիրառվում էր այս փուլի նախամուտից:

 

4.            ԺԽՏՄԱՆ ՓՈՒԼ. ԿՐԿՆՄԱՆ ՈԳԻ ԽՐԱԽՈՒՍԵԼԸ

 Այս փուլը նշանակալի կարևորություն ստացավ իր ապագա հետևանքներով: Այն սկսվում է 1921 թվականին` Բարեկամության Պայմանագրով, որ արդեն իսկ կնքված էր վատ նպատակներով`ոտնձգություն կատարողի և Խորհրդային պետության միջև: Այն ուշադրության առարկա է դառնում Լոզանի Պայմանագրի ստորագրման ժամանակ, 1923 թվի հուլիսին: Սրա առաջնային նպատակներից մեկը Հայաստանի և հայերի իրականությունների քողարկելն ու շրջանցելն էր:  Այն փորձում էր հասնել իր նպատակին` 1920 թվի օգոստոսին կնքված Սևրի Խաղաղության Պայմանագրի ակնհայտ հոդվածները անտեսելով:  Արդյունքում, վատ նպատակների առաջացրած  ուղղությունները նշանակալիորեն սաստկանում են: Ուղղությունը մնում է շարժման մեջ: 

 

Փաստերի և անհրաժեշտ ճշտումների ժխտումը չարագործությունների է բերում: Երկու տասնամյակից էլ պակաս ժամանակահատվածում Նացիստական ղեկավարությունը հայտարարում է, որ հայերի ցեղասպանությունը ոչ ոքու պատասխանատվության չկանչեց, իսկ հետո, օգտագործելով դա որպես օրինակ, սկսում է ծավալել իր խոշոր ցեղասպան գործունեությունը: Այսպիսով, մի շարք խոշոր ուժերի նախկին չարագործ անգործությունը մեղավոր է այս հետագա ոճրագործության համար: Ոտնձգություն կատարող ազգերը պատասխանատու են համատեղ:.

 

 Հետագայում լույս տեսած մի շարք հրատարակություններ անդրադառնում են ժխտման փուլին: Դրանց մի մասը նաև նշում են այլ ցեղասպանությունների մասին: Այժմեական իրականությունները  ցուցադրում են, որ գործնականում բոլոր պատմաբաններն ու ցեղասպանություն ուսումնասիրողները` բացառությամբ նրանց, որ ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն աշխատել են կամ կապված են եղել ոտնձգություն կատարող տարրերի հետ, հայերի ոչնչացումը դասակարգում են իբրև ցեղասպանություն:

ԳՐՔԵՐԻ ՑՈՒՑԱԿ

 

 Akçam, Taner. <Ամոթալի արարք. Հայերի ցեղասպանությունը և թրքական պատասխանատվության հարցը> A Shameful Act: The Armenian Genocide and the Question of Turkish Responsibility. New York, Metropolitan Books/ Henry Holt, 2006, x 483 pp.

 

 Argyll, Duke of, George Douglas Campbell. <Մեր պատականությունները Թուրքիայի հանդեպ. Քառասուն տարվա փաստեր և հիշողություններ> Օur Responsibilities for Turkey: Facts and Memories of Forty Years, London, John Murray, 1896, x 166 pp.

 

 Auron, Yair. <Անտարբերության ունայնությունը. Սիոնիզմը և հայկական ցեղասպանությունը> The Banality of Indifference: Zionism and the Armenian Genocide, New Brunswick and London, Transaction Publishers, 2000, 405 pp.

 

 Avebury, Lord Eric and Sarafian, Ara. (forward and comp.). <Բրիտանական Պառլամենտի բանավեճերը 1915 -1918 թթ. Հայկական ցեղասպանության վերաբերյալ> British Parliamentary Debates on the Armenian Genocide, 1915 -1918, Princeton and London, Gomidas Institute, 2003,    xi 94 pp.

 

 Balakian, Peter. <Այրվող Տիգրիս. Հայերի ցեղասպանությունը և Ամերիկայի պատասխանը> The Burning Tigris: The Armenian Genocide and America’s Response, New York, Harper Collins Publishers, 2003, xx 475 pp.

 

 Barton, James L. (comp.). <Թրքական ոտնձգություններ. Ամերիկյան առաքելությունների տված ցուցմունքները Օսմանյան Թուրքիայում քրիստոնյա համայնքների ոչնչացման մասին> “Turkish Atrocities”: Statements of American Missionaries on the Destruction of Christian Communities in Ottoman Turkey, 1915-1917, Ann Arbor/ Michigan, Gomidas Institute, 1998, xiii 210 pp.

 

Bierstadt, Edward Hale. <Խոշոր դավաճանություն. Մերձավոր Արևելքի հիմնախնդրի ուսումնասիրում> The Great Betrayal: A Survey of the Near East Problem, London, Hutchinson, 1924, xvi 345 pp.

 

 Bloxham, Donald. <Ցեղասպանության մեծ խաղը. իմպերիալիզմը, ազգայնամոլությունը, և օսմանյան հայերի ոչնչացումը> The Great Game of Genocide: Imperialism, Nationalism and the Destruction of the Ottoman Armenians, Oxford, Oxford University Press, 2005, xiv 329 pp.

 

 Bryce, Lord James. <Անդրկովկաս և Արարատ. Ներկա նշումներ 1876 թվի աշնանը կատարած արձակուրդ-շրջագայությունից> Transcaucasia and Ararat: Being Notes of a Vacation Tour in the Autumn of 1876. With a Supplementary Chapter on the Recent History of the Armenian Question, London, Macmillan, Fourth edition revised, 1896, xix 526 pp.

 

 Chaliand, Gerard and Ternon, Yves. <Հայեր. ցեղասպանությունից մինչև դիմադրություն> The Armenians: From Genocide to Resistance, London, Zed Press, 1983, 125 pp.

 

 Charny, Israel W. (ed.). <Ցեղասպանության հանրագիտարան> Encyclopedia of Genocide, Santa Barbara and Oxford, ABC – CLIO Publishers, 1999, 2 vols,

 

 Chorbajian, Levon and Shirinian, George (ed.). <Ցեղասպանության համեմատական ուսումնասիրություններ> Studies in Comparative Genocide, London and New York, Macmillan Press/ St. Martin’s Press, 1999, xiii 270pp.

 

 Cox, Baroness Caroline and Eibner, John. <Էթնիկական բնաջնջումը ընթացքի մեջ> Ethnic Cleansing in Progress, Zurich, London and Washington, Institute for Religious Minorities in the Islamic World, 1993, 68 pp.

 

 Dadrian, Vahakn N. <Գերմանական պատասխանատվությունը հայկական ցեղասպանության հարցում>  German Responsibility in the Armenian Genocide, Watertown/ Massachusetts, Blue Crane Books, 1996 xvi 304 pp.

 

 --------------------. <Գրավական ցեղասպանության համար> Warrant for Genocide, New Brunswick and London, Transaction Publishers, 1999, 214 pp.

 

 --------------------. <Հայկական ցեղասպանության թրքական հերքման գլխավոր տարրերը. Խեղաթյուրման և կեղծիքի մասնավոր դեպքերի ուսումնասիրություն > The Key Elements in the Turkish Denial of the Armenian Genocide: A Case Study of Distortion and Falsification, Toronto and Cambridge/ Massachusetts, Zoryan Institute, 1999, iii 84 pp.

 

 Davis, Leslie A. <Սպանդանոցի շրջան. ամերիկյան դիվանագետի զեկույցը 1915-1917թթ հայկական ցեղասպանության մասին> The Slaughterhouse Province: An American Diplomat’s Report on the Armenian Genocide 1915-1917, New Rochelle/ New York, Aristide D. Caratzas Publishers, 1989, viii 216 pp.

 

 Einstein, Lewis. Inside <Կոստանդինոպոլիս. Դիվանագետի օրագիր> Constantinople: A Diplomats Diary… , London, John Murray, 1917, xvi 291 pp.

 

 Eby, D.C. <Թրքական հրոսակների կամքին հնազանդ> At the Mercy of Turkish Brigands, New Carlisle/ Ohio, Bethel Publishing, 1922, 285 pp.

 

 Fein, Helen. <Պատասխանատվություն ցեղասպանության համար. Ազգային պատասխանները և հրեաների զոհ լինելը Հոլոքոստի ժամանակ> Accounting for Genocide: National Responses and Jewish Victimization during the Holocaust, New York and London, The Free Press/Collier Macmillan, 1979, xxi 468 pp.

 

 Fisk, Robert. < Մեծ Պատերազմ քաղաքակթրության համար > The Great War for Civilisation, London, Fourth Estate / Harper Collins Publishers, 2005, xxvi 1366 pp.

 

 Gibbons, Helen Davenport. <Տավրոսի կարմիր գորգերը. Մի կնոջ հուշերը 1909 թվի հայկական ջարդերի մասին> The Red Rugs of Tarsus: A Woman’s Record of the Armenian Massacre of 1909, New York, Century 1917, xiv 194 pp.

 

 Graber, G.S.  <Քարավաններ դեպի մոռացություն. 1915 թվի հայկական ցեղասպանությունը> Caravans to Oblivion: The Armenian Genocide, 1915, New York, John Wiley, 1996, xiii 210 pp.

 

 Grant, A. J. and Temperley, Harold. <Եվրոպան տասնիններորդ և քսաներորդ դարերում, 1789-1939 թվերին> Europe in the Nineteenth and Twentieth Centuries 1789-1939, London, Longmans, Fifth edition/New impression, 1945, xxii 716 pp.

 

 Graves, Sir. Robert. <Մերձավոր Արևելքի փոթորկի կենտրոնները> Storm Centres of the Near East, London, Hutchinson,1933, 375 pp.

 

 Great Britain. <Վերաբերմունքը հայերի նկատմամբ Օսմանյան Կայսրությունում> The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire, London, HMSO, 1916, xlii 684 pp.  Republished as the uncensored edition, Princeton and London, Gomidas Institute, 2000, xxi 677 pp.

 

 --------------------. <Թուրքիայի հետ Խաղաղության Պայմանագիր. Ստորագրված 1920թվի օգոստոսի 10-ին> Treaty of Peace with Turkey: Signed at Sèvres, August 10, 1920, London HMSO, 1920, 100 pp.

 

 Guardian. <Մանչեստր Գարդիան օրաթերթ. Պատերազմի պատմություն> The Manchester Guardian History of the War, London and Manchester, John Heywood, 1914-1920 , 9 vols.

 

 Hartunian, H. Abraham. <Ոչ ծիծաղել, ոչ էլ լաց լինել. Հիշողություններ հայկական ցեղասպանությունից> Neither to Laugh nor to Weep: A Memoir of the Armenian Genocide, Cambridge / Massachusetts, National Association for Armenian Studies and Research, second edition, 1986, xix 206 pp.

 

 Hepworth, Geo. H. <Հայաստանի միջով` ձիու վրա>Through Armenia on Horseback, New York, Dutton and Company, 1898, xi 355 pp.

 

 Horton, George. <Ասիայի չորացումը. Զեկույց մահմեդականների կողմից քրիստոնյա բնակչության կազմակերպված ոչնչացման և Կենտրոնական խոշոր ուժերի պատասխանատվության մասին, ինչպես նաև Զմյուռնիայի այրման իրական պատմությունը> The Blight of Asia: An Account of the Systematic Extermination of Christian Population by Mohammedans and of the Culpability of Central Great Powers, with the true Story of the Burning of Smyrna, Indianapolis, Bobbs-Merrill Company, 1926, 292 pp.

 

 Hovannisian, Richard G. (ed.). <Հայկական ցեղասպանությունը, պատմությունը, քաղաքականությունը, էթիկան> The Armenian Genocide, History, Politics, Ethics, New York, St. Martin’s Press, 1992, xxii 362 pp.

 

 --------------------. (ed.). <Հայ ժողովուրդը հին ժամանակներից մինչև մեր ժամանակները> The Armenian People from Ancient to Modern Times, New York, St. Martin’s Press, 1997, 2 vols.

 

 --------------------. (ed.). <Հիշողություն և ժխտում. հայկական ցեղասպանության դեպքը> Remembrance and Denial: The Case of the Armenian Genocide, Detroit, Wayne State University Press, 1999, 328 pp.

 

 --------------------. (ed.). <Ետ նայենք, առաջ շարժվենք. ի դեմս հայկական ցեղասպանության> Looking Backward, Moving Forward: Confronting the Armenian Genocide, New Brunswick and London, Transaction Publishers, 2003, 301 pp.

 

 Kaiser, Hilmar (ed.). <Տեր Զորի խաչմերուկներում. մահ, վերապրում, և մարդասիրական դիմադրություն Հալեպում, 1915-1917թթ.> At the Crossroads of Der Zor: Death, Survival and Humanitarian Resistance in Aleppo, 1915-1917, Princeton and London, Gomidas Institute, 2002, xiii 120 pp.

 

 --------------------. (ed.). <Էբերհարդ Կօմս Վոլֆսկիլ Ռայխենբերգ Զեյթուն, Մուսա Լեռ, Ուրֆա. Նամակներ հայկական ցեղասպանության մասին> Eberhard Count Wolffskeel Reichenberg Zeitoun, Mousa Dagh, Ourfa: Letters on the Armenian Genocide, Princeton and London, Gomidas Institute, second edition, 2004, xxi 65 pp.

 

 Kieser, Hans-Lukas and Scholler, Dominic J. (eds.). <Հայկական ցեղասպանությունը և Շոան> The Armenian Genocide and the Shoah, Zurich, Chronos Publishers, 2002, 656 pp.

 

 Kirakossian, Arman J. (ed.). <Հայկական կոտորածները 1894-1896 թվերին> The Armenian Massacres 1894-1896, Detroit, Wayne University Press, 2004, 317 pp.

 

 Kirakossian, John S. <Հայկական ցեղասպանությունը. Երիտասարդ Թուրքերը պատմության դատաստանի առջև> The Armenian Genocide: The Young Turks Before the Judgement of History, Madison/Connecticut, Sphinx Press, 1992, xlv 277 pp.

 

 Kloian, Richard Diran. (comp.). <Հայկական ցեղասպանություն` Քսաներորդ դարի առաջին Հոլոքոստը. Դեպքեր… հաղորդված Նյու Յորք Թայմզում և ժամանակի այլ պարբերականներում… հոդվածների ընտրանի մինչև 1922թ> The Armenian Genocide – First 20th Century Holocaust: Events…  Reported in the New York Times and Various Periodicals of the time…  with Selected Entries to 1922; Periodicals: The Living Age; Literary Digest; The Independent; Missionary Review; The Outlook; The Survey; Atlantic Monthly; New Republic; Current History; Am. Review of Reviews; The World’s Work, The Century; The Nation, San Francisco, 65th Anniversary Memorial, second edition, 1981, ix 304 pp. 

 

Kuper, Leo. <Ցեղասպանությունը և իր քաղաքական նշանակութունը քսաներորդ դարում> Genocide: Its Political Use in the Twentieth Century, New Haven and London, Yale University Press, 1981, 255 pp.

 

 Lang, David Marshall and Walker, Christopher J. <Հայերը> The Armenians, London, Minority Rights Group, new revised edition, 1981, 24 pp.

 

 Lanne, Peter. <Հայաստան. Քսաներորդ դարի առաջին ցեղասպանութունը> Armenia: The First Genocide of the XX Century, Munich, Institute of Armenian Studies, 1977, 215 pp.

 Lepsius, J. <Հայաստանը և  Եվրոպան. մեղադրանք > Armenia and Europe: An Indictment, London, Hodder and Stoughton, 1897,    xxii 331 pp.

 

 Lloyd George, David. <Ճշմարտությունը Խաղաղության Պայմանագրերի մասին> The Truth About the Peace Treaties, London, Victor Gollancz, 1938, 2 vols.

 

 Mazian, Florence, <Ինչու ցեղասպանություն. Հայկական և հրեական փորձառությունների ուսումնասիրում> Why Genocide? : The Armenian and Jewish Experiences in Perspective, Ames/ Iowa, Iowa State University Press, 1990, xiii 291 pp.

 

 Miller, Donald E and Miller, Lorna Touryan. <Վերապրողներ. Հայկական ցեղասպանության բանավոր պատմություն> Survivors: An Oral History of the Armenian Genocide, Berkeley, Los Angeles and London, University of California Press, 1993, xii 242

 

 Morgenthau, Henry. <Դեսպան Մորգենթաուի պատմությունը> Ambassador Morgenthau’s Story, New York, Doubleday Page, 1918, xv 407 pp.

 

 Nansen, Fridtjof. <Հայաստանը և Մերձավոր Արևելքը> Armenia and the Near East, London, George Allen and Unwin, 1928,     324 pp.

 

 Oeconomos, Lysimachos. <Զմյուռնիայի մարտիրոսությունը և արևելյան քրիստոնեությունը> The Martydom of Smyrna and Eastern Christendom, London, George Allen and Unwin, 1922, 237 pp.

 

 Payaslian, Simon. <Միացյալ Նահանգների քաղաքականությունը Հայկական Հարցի և հայկական ցեղասպանության նկատմամբ> United States Policy Toward the Armenian Question and the Armenian Genocide, New York, Palgrave Macmillan, 2005, xii 268.

 

 Permanent Peoples’ Tribunal, <Լռության ոճիրը. Հայկական ցեղասպանությունը> A Crime of Silence: The Armenian Genocide, The Permanent Peoples’ Tribunal, London, Zed Books, 1985, xiv 249 pp.

 

 Peterson, Merrill D. <Սովյալ հայեր. Ամերիկան և Հայկական ցեղասպանությունը, 1915-1930 թթ. և հետո> “Starving Armenians”: America and the Armenian Genocide, 1915-1930 and After, Charlottesville and London, University of Virginia Press, 2004, xiv 199 pp.

 

 Porter, Nusan Jack (ed.). <Ցեղասպանությունը և մարդու իրավունքները. Համաշխարհային հավաքածու> Genocide and Human Rights: A Global Anthology, Washington, University Press of America, 1982, iv 353 pp.

 

 Power, Samantha. <Հիմնախնդիր դժոխքից. Ամերիկան և Ցեղասպանության դարաշրջանը> “A Problem from Hell”, America and the Age of Genocide, New York, Harper Perennial, 2003, xxi 620 pp.

 

 Rolin – Jaequemyns, M.G. <Հայաստան, հայեր, և պայմանագրեր> Armenia, the Armenians and the Treaties, London, John Heywood, 1891, xvii 104 pp.

 

 Rosenbaum, Alan S. (ed.). <Արդյոք Հոլոքոստը եզակի է. Համեմատական ցեղասպանության տեսակետներ> Is the Holocaust Unique? Perspectives on Comparative Genocide, Boulder/ Colorado, Westview Press/ Harper Collins Publishers, 1996, xix 222 pp.

 

 Rummel, R.J. <Մահ կառավարության կողմից> Death by Government, New Brunswick and London, Transaction Publishers, 1994, xxiii 496 pp.

 

 Sachar, Howard M. <Միջին Արևելքի առաջացումը 1914-1924թթ.> The Emergence of the Middle East: 1914-1924, New York and London, Allen Lane/ Penguin Press, 1970, xiii 518 + xxix.

 

 Sarafian, Ara (comp.). <Միացյալ Նահագների դիվանագիտությունը Բոսֆորի վերաբերյալ. Դեսպան Մորգենթաուի օրագրերը 1913–1916թթ.> United States Diplomacy on the Bosphorus: The Diaries of Ambassador Morgenthau 1913–1916, Princeton and London, Gomidas Institute, 2004,     xiii 496 pp.

 

 --------------------. (comp.). <Միացյալ Նահագների պաշտոնական գրառությունները հայկական ցեղասպանության մասին,  1915 – 1917թթ.> United States Official Records on the Armenian Genocide 1915 – 1917, Princeton and London, Gomidas Institute, 2004, xxxviii 704 pp.

 

 Sassounian, Harut (comp.). <Հայկական ցեղասպանությունը. Աշխարհը խոսում է, 1915-2005> The Armenian Genocide: The World Speaks Out, 1915-2005, Glendale/California, 90th Anniversary of the Armenian Genocide Commemorative Committee of California, 2005, 144 pp.


Schabas, William A. <Ցեղասպանությունը և միջազգային իրավունքը> Genocide in International Law, Cambridge, Cambridge University Press, 2000, xvi 624 pp.

 

 Shermer, David. <Առաջին Համաշխարհային Պատերազմ> World War 1, London, Octopus Books, 1973, 256 pp.

 

 Shirinian, Lorne. <Պայքար վերջաբանի համար. Հայկական ցեղասպանութունը և արդարության որոնումը Կանադայում> Quest for Closure: The Armenian Genocide and the Search for Justice in Canada, Kingston/Ontario, Blue Heron Press, 1999, iii 267 pp.

 

 Simpson, Christopher. <Հիասքանչ շիկահեր գազանը. Փողը, իրավունքը և ցեղասպանությունը քսաներորդ դարում> The Splendid Blond Beast: Money, Law and Genocide in the Twentieth Century, New York, Grove Press, 1993, x 400 pp.

 

 Stuermer, Harry. <Պատերազմի երկու տարի Կոստանդինապոլսում. Գերմանացիների և Երիտասարդ Թուրքերի էթիկայի և քաղաքականության ուրվագծեր> Two War Years in Constantinople: Sketches of German and Young Turkish Ethics and Politics, London, New York and Toronto, Hodder and Stoughton, 1917, 308 pp.

 

 Svazlian, Verjiné. <Հայկական ցեղասպանությունը և պատմական հիշողությունը> The Armenian Genocide and Historical Memory, Yerevan, Gitutiun Publishing House, 2004, 158 pp.

 

Tatz, Colin. <Ոչնչացման նպատակով. Ցեղասպանության մասին> With Intent to Destroy: Reflecting on Genocide, London and New York, Verso, 2003, xviii 222pp.

 

Ternon, Yves. <Հայեր. Ցեղասպանության պատմություն> The Armenians: History of a Genocide, New York, Delmar/ Caravan Books, 1981, 368 pp.

 

 Times.  <Թայմզ. Պատերազմի պատմություն> The Times History of the War, London, The Times, 1914-1921, 22 vols.

 

 Toriguian, Shavarsh. <Հայկական հարցը և միջազգային իրավունքը> The Armenian Question and International Law, Beirut, Hamaskaine Press, 1973, 330 pp.

 

Totten, Samuel (ed.). <Ուսուցումը ցեղասպանության մասին. Հարցեր, մոտեցումներ և միջոցներ> Teaching About Genocide: Issues, Approaches, and Resources, Greenwich/ Connecticut, Information Age Publishing, 2004, xi 301pp.

 

 Totten, Samuel and Jacobs, Steven Leonard (eds.). <Ցեղասպանության ուսումնասիրության առաջամարտիկները> Pioneers of Genocide Studies, New Brunswick/ New Jersey and London, Transaction Publishers, 2002, xvii 617pp.

 

 Toynbee, Arnold. <Փորձառություններ> Experiences, New York and London, Oxford University Press, 1969, ix 417 pp.

 

 United States Of America. <Անցյալի որոշ ցեղասպանության դեպքերի հետաքննում և ապագա քաղաքական տարբերակների քննարկում> Investigation into Certain Past Instances of Genocide and Exploration of Policy Options for the Future. Hearings of the Committee on International Relations House of Representatives, ninety-forth Congress, second session, May 11 and August 30, 1976, Washington, US Government Printing Office, 1976,       275 pp.

 

 Walker, Christopher J. <Հայաստան. Ազգի վերապրումը> Armenia: The Survival of a Nation, London, Routledge, revised second edition, 1990, 476 pp.

 

--------------------. <Տեսիլքներ Արարատից. Գրություններ Հայաստանի մասին> Visions of Ararat: Writings on Armenia, London and New York, I.B. Tauris Publishers, 1997, ix 157 pp.

 

 Wegner, Armin T. <Արմին Տ. Վեգները և Անատոլիայի հայերը 1915թ. Նկարներ և ականատեսություններ> Armin T. Wegner and the Armenians in Anatolia, 1915: Images and Testimonies, Milano, Guerini E Associati, 1996, 221 pp.

 

 Winter, Jay (ed.). <Ամերիկան և 1915թ հայկական ցեղասպանությունը> America and the Armenian Genocide of 1915, Cambridge and New York, Cambridge University Press, 2003, xii 317 pp.

 

Wintle. W. J. <Հայաստանը և իր վշտերը> Armenia and its Sorrows, with an additional chapter, bringing the record down to September 1896, London, Andrew Melrose, second edition, 1896, 120 pp.

 

 Woods, H. Charles. <Եվրոպայի վտանգավոր գոտին. Փոփոխութուններ և հիմնախնդիրներ Մերձավոր Արևելքում> The Danger Zone of Europe: Changes and Problems in the Near East, London, Fisher Unwin, 1911, 328 pp.

 

 Yeghiayan, Vartkes. (comp.). <Հայկական ցեղասպանությունը և Երիտասարդ թուրքերի դատը> The Armenian Genocide and the Trials of the Young Turks, La Verne/California, American Armenian International College Press, 1990, xxvi 192 pp.

 

 --------------------. (comp.). <Բրիտանական Արտաքին Գործերի Գրասենյակի գործնափաթեթները թուրք պատերազմի ոճրագործների մասին> British Foreign Office Dossiers on Turkish War Criminals, Pasadena/California, American Armenian International College Press, 1991, xlvii 500 pp

 

 

   

  ©2006/2008 Ararat Heritage,  All Rights Reserved.
For your information, until Ararat Heritage Ltd obtains the necessary funding which it, at its sole discretion, determines is sufficient, it reserves the right, amongst other things, to consider only well-known and collective Armenian human rights issues. This web page is currently under construction.